Er is in november 2026 geen verplichte AOV voor zzp’ers van kracht. Wel ligt er een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer: de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (Wet BAZ), Kamerstuk 36 912. Dit artikel beschrijft de stand van dat voorstel, op basis van openbare Kamerstukken. Het is geen voorspelling of advies.
Waar het voorstel nu staat (12 november 2026)
Het kabinet heeft het voorstel in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend (koninklijke boodschap en wetsvoorstel, onder meer stukken 36912, nrs. 1 en 2, met memorie van toelichting nr. 3). De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in het voorjaar van 2026 een verslag met vragen vastgesteld (onder meer 29 mei 2026, stuk nr. 5). Daarna wacht de Kamer op de nota naar aanleiding van het verslag van de minister. Plenair debat en stemming in de Tweede Kamer hadden op het moment van schrijven nog niet plaatsgevonden, en behandeling in de Eerste Kamer dus evenmin.
Zolang beide Kamers het voorstel niet hebben aangenomen en de wet niet in werking is getreden, verandert er voor jou wettelijk niets aan de huidige vrijwillige situatie. Volg de officiële pagina van de Tweede Kamer bij Kamerstuk 36912 voor nieuwe stukken.
Wat het voorstel in de kern beoogt
Volgens de memorie van toelichting en de samenvatting bij het wetsvoorstel komt er een publieke, verplichte verzekering voor zelfstandigen, bedoeld als basisinkomen bij langdurige arbeidsongeschiktheid, zodat onverzekerde zelfstandigen minder snel op de bijstand terugvallen. In het voorstel, zoals het in 2026 is ingediend, zie je onder meer deze hoofdlijnen terug (controleer altijd de actuele wettekst, want amendementen kunnen dit veranderen):
- Doelgroep. In de toelichting gaat het vooral om IB-ondernemers met winst uit onderneming. Directeur-grootaandeelhouders en bepaalde andere groepen, in bronnen worden onder meer resultaatgenieters en meewerkende partners genoemd, vallen er volgens het voorstel buiten. De precieze afbakening staat in het wetsartikel, niet in een krantenkop.
- Uitkering. In de orde van 70 procent van het inkomen, tot maximaal het wettelijk minimumloon. Dat is een basis, geen inkomensbehoud op het niveau van een hoge winst.
- Wachttijd. In de memorie van toelichting (Kamerstuk 36912, nr. 3) kiest de regering uitdrukkelijk voor een wachttijd van 104 weken, dus twee jaar, die de zelfstandige zelf moet overbruggen. De korte websitesamenvatting op de Kamerpagina spreekt van ‘ongeveer één jaar’; dat is strijdig met de toelichting. Ga uit van de memorie en de wettekst, niet van de verkorte samenvatting.
- Criterium. De publieke uitkering is in het voorstel gericht op langdurige arbeidsongeschiktheid waarbij je met geen enkel werk meer het minimumloon kunt verdienen, een strengere lat dan veel private beroeps-AOV’s. Lees de definitie in het voorstel als je dit wilt toetsen aan jouw beroep.
- Premie. In toelichtingen en daarop gebaseerde uitleg circuleren een percentage van ongeveer 5,4 procent van de winst en een maximumpremie in de buurt van ruim € 170 per maand op het in het voorstel gebruikte prijspeil, mogelijk geïndexeerd. De Belastingdienst zou de premie innen. Dit zijn ramingen in een voorstel, geen vastgestelde aanslag.
- Private AOV als alternatief. Wie een private verzekering heeft die aan de (nog nader te hanteren) voorwaarden voldoet, zou vrijstelling van de publieke verzekering kunnen krijgen. De peildatum voor overgangsrecht was bij het schrijven van dit artikel nog niet definitief vastgelegd.
Ingangsdatum: niet op korte termijn, en niet vastgelegd
In het voorstel zelf staat geen harde kalenderdatum; inwerkingtreding zou bij koninklijk besluit worden bepaald. In de toelichting en in uitvoeringsadviezen wordt vaak genoemd dat invoering niet voor 2030 realistisch is, onder meer vanwege UWV en de Belastingdienst. Dat is een uitvoeringsinschatting, geen garantie. De wet kan ook worden gewijzigd, uitgesteld of niet worden aangenomen.
Wat dit wél en niet betekent voor jouw keuze nu
Het voorstel is een reden om het dossier te volgen, vooral als je een private AOV overweegt of al hebt: voorwaarden, wachttijd en overgangsrecht kunnen later bepalen of jouw polis als alternatief telt. Het is geen reden om te wachten op een ‘gratis’ of ‘verplichte’ oplossing in 2026 of 2027, want die is er nu niet, en de beoogde publieke dekking is een basis met een lange wachttijd.
Of je nu een private AOV, een schenkkring, een buffer of een combinatie kiest, is een persoonlijke afweging. Zie daarvoor AOV, broodfonds of zelf sparen en AOV afsluiten: waar let je op?.
Bronnen om zelf te controleren
- Tweede Kamer, wetsvoorstel 36912, inclusief memorie van toelichting (nr. 3) en verslag (nr. 5).
- Eerste Kamer, pagina bij 36.912, voor als het voorstel daar later komt.
- Officiële brieven van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid of Werk en Participatie.
Nieuwsartikelen zijn nuttig als duiding, maar bij tegenstrijdigheden gaat het Kamerstuk voor.